Θράκη υπό οθωμανική χαντζάρα

Έκθεση Στυλιανού Γονατά για τη Θράκη (1907)

 

 

     Την ώρα που ο Μακεδονικός ελληνισμός αγωνίζονταν να κερδίσει την ελευθερία του (1900 - 1908) απέναντι σε πολλούς αντιπάλους (οθωμανική κυριαρχία, Βούλγαροι κομιτατζήδες, ρουμανική προπαγάνδα) ο ελληνισμός της Θράκης απαθέστατος και λίαν τουρκόφοβος αφού παρακολουθούσε με αδιαφορία τον ξεριζωμό των αδερφών τους από την ανατολική Ρωμυλία (βλ. και καταστροφή της Αγχιάλου το 1906), δεν συμμετείχε στον εθνικό Αγώνα. Αντίθετα, οι Βούλγαροι, καίτοι πληθυσμιακά λιγότεροι, έκαναν συστηματικό εθνικό Αγώνα στις δύο μεριές της  Θράκης (σημερινή ελληνική και τουρκική - αν. Θράκη).

     Για το λόγο αυτό στάλθηκε στην Αδριανούπολη ο αγωνιστής μακεδονομάχος Στυλιανός Γονατάς προκειμένου να οργανωθεί ο Θρακικός Αγώνας στην περιοχή. Δυστυχώς, ο Γονατάς "έσπασε τα μούτρα του" με τους Θρακιώτες αφού με χίλιες δυσκολίες κατόρθωσε να κάνει μία στοιχειώδη οργάνωση του ελληνισμού εκεί (βλ. και Απομνημονεύματά του). Έτσι, η περίφημη Έκθεση του για τη Θράκη αποτελεί ντοκουμέντο για τη συμπεριφορά των Θρακών στην κορύφωση των εθνικών αγώνων στην περιοχή. Επίσης, η Έκθεση του συνιστά τεκμήριο για να κατανοήσουμε τη  συμπεριφορά των Θρακιωτών απέναντι στον τουρκικό εθνικισμό σήμερα. Άλλωστε από το 1907 μέχρι σήμερα, έχουν περάσει τρεις γενιές ανθρώπων, ενώ το σύγχρονο ελληνικό κράτος έχει συμβάλλει και αυτό στην ενίσχυση του ανθρωπολογικού τύπου του τουρκόφοβου και αδιάφορου για την πατρίδα του Θρακιώτη.

     Παραθέτουμε χαρακτηριστικά αποσπάσματα της Έκθεσης, που αξίζει να προβληματίσουν τον κάθε σκεπτόμενο Έλληνα και να τον κινητοποιήσουν σε δράση:

Εγγραφή στο Θράκη υπό οθωμανική χαντζάρα