O Ηράκλειτος, η "κοινή λογική" και η βλακεία

 

Αθάνατες φράσεις του Ηράκλειτου του Εφέσιου, παρμένες από το χαμένο έργο του «Περί Φύσεως»:

 

    "Για αυτό πρέπει να ακολουθούμε τον κοινό λόγο (κοινή λογική). Οι περισσότεροι όμως άνθρωποι ζουν σαν να έχουν ιδιωτική σκέψη".

(Στην προκειμένη περίπτωση οι άνθρωποι δεν ακολουθούν την κοινή λογική αλλά ο καθένας σκέφτεται όπως θέλει εκείνος. Παρεμπιπτόντως, ιδιώτης = ο μη συμμετέχων στα κοινά, δηλαδή άχρηστος, κατά τους αρχαίους Αθηναίους, πέρασε στα αγγλικά ως idiot = ηλίθιος).

"Όσοι δεν μπορούν να κατανοήσουν (τον κοινό λόγο), όταν τον ακούν μοιάζουν με κουφούς. Για αυτούς μαρτυρεί το ρητό «παρόντες απόντες»".

"(οι πολλοί) δεν ξέρουν ούτε να ακούσουν τους άλλους ούτε να μιλήσουν οι ίδιοι".

"Από όλα τα πράγματα μόνο ένα προτιμούν οι άριστοι, την αιώνια δόξα των θνητών. Οι πιο πολλοί όμως αρκούνται στο να χορταίνουν σαν τα ζώα".

"Ο ένας, για μένα, ισοδυναμεί με χιλιάδες, εάν είναι άριστος".

"Αυτοί που πεθαίνουν για υψηλότερους σκοπούς παίρνουν μεγαλύτερες αμοιβές".

βλαξ συνηθίζει να φοβάται κάθε λόγο που ακούει" (βλαξ άνθρωπος επί παντί λόγωι επτοήσθε φιλεί).

"Τι νου και μυαλό έχουν αυτοί; Πιστεύουν στους λαϊκούς αοιδούς και χρησιμοποιούν ως δάσκαλο τον όχλο μη γνωρίζοντες ότι «οι πολλοί είναι κακοί, λίγοι όμως είναι οι καλοί»".

"Είναι κακοί μάρτυρες για τους ανθρώπους που έχουν βάρβαρες ψυχές, τα μάτια και τα αυτιά τους".

"Αξίζει τους Εφεσίους να τους κρεμάσουν όλους και να αφήσουν στην πόλη τους ανήλικους, γιατί εξόρισαν τον Ερμόδωρο τον πιο χρήσιμο από όλους, λέγοντας: ας μην υπάρχει ανάμεσά μας κάποιος πάρα πολύ χρήσιμος".

 

Κατηγορία: